Бұл күнді 2008 жылдың 21 қаңтарында БҰҰ Бас Ассамблеясы аутистік спектрі бұзылған (АСБ) адамдарға көңіл бөлу және олардың инклюзивті қоғамда лайықты өмір сүру құқығын қолдау үшін бекітті.
Негізгі міндеті – АСБ туралы хабардар болуды арттыру және мифтерді жоққа шығару, сондай-ақ аутизмі бар адамдардың білім алудағы, жұмысқа орналасудағы және әлеуметтік өмірдегі тең мүмкіндіктерінде құқықтарын қорғау.
Аутизм – бұл ауру ма әлде дамудың ерекшелігі ме?
“Аутизм” термині грек тіліндегі autos – «өзім» деген мағынаны білдіреді. АСБ адамдар тұйық болып көрінуі мүмкін, бірақ шын мәнінде олар әлемді басқаша қабылдайды.
Аутизм – ауру емес, бұл жүйке дамуының ерекшелігі, ол қарым-қатынасқа, мінез-құлыққа және сенсорлық қабылдауға әсер етеді. Аутизмі бар адамдардың бойында ерекше қабілеттер болуы мүмкін, бірақ қоғамдағы түсініспеушіліктен кедергілерге жиі ұшырап жатады.
ДДҰ деректері бойынша, әрбір 100-ші бала аутизммен туылады, және бұл диагноздың жиілігі артып келеді.
Балалардағы аутизм белгілері қандай?
Аутизм белгілерін ерте анықтау балаға уақытылы қолдау көрсетуге мүмкіндік береді. Неге назар аудару қажет?
– Көзге тікелей қарамау және есімін атағанда жауап бермеу.
– Бала тілінің кеш шығуы немесе сөйлей алмауы.
– Қайталанатын қозғалыстар (қолын сермеу, тербелу).
– Белгілі бір заттарға немесе күнделікті әдеттерге шамадан тыс үйір болу.
– Эмоциясын білдірудегі және айналасындағы адамдармен өзара іс-қимыл жасаудағы қиындықтар.
– Дыбысқа, жарыққа, текстураларға сезімталдықтың жоғары болуы.
Нені білу маңызды?
Аутизмі бар адамдарға аяушылық білдірмеу керек, бірақ оларды түсініп, қолдау көрсету және қабылдау қажет. Неғұрлым қоғам хабардар болса, соғұрлым олардың жолында кедергілер аз болады.
Аутизмі бар адамдарды қалай қолдауға болады?
Көптеген елдерде 2 сәуір күні инклюзивтілікті қолдауға бағытталған іс-шаралар, дәрістер және танымдық акциялар өтеді. Дүние жүзіндегі ғимараттар аутизмі бар адамдармен ынтымақтастықта болу символы – көк түспен жарықтандырылады.
Түсіністік хабардар болудан басталады. Әлемді баршаға қолжетімді етейік!