Психикалық денсаулық – адамның ойлау, сезіну, эмоцияларын басқару және күнделікті өмірде тиімді әрекет ету қабілеті. Ол жалпы денсаулықтың маңызды бөлігі болып табылады және барлық жүйелердің жұмысын тікелей әсер етеді. Адамның психикалық жағдайы физикалық денсаулыққа әсер етсе, керісінше, физикалық жағдай да психикаға ықпал етеді.
Психикалық денсаулықты үш негізгі аспект негізінде қарастыруға болады: психикалық аурулардың болмауы, психиканың қалыпты даму деңгейі және адамның жалпы қолайлы жағдайы. Ол тек психикалық бұзылыстардың жоқтығын білдірмей, сонымен қатар қиындықтарға бейімделу, өз мүмкіндіктерін тиімді пайдалану және әлеуметтік ортада дұрыс әрекет ету қабілетін қамтиды. Жақсы психикалық денсаулық өмір сапасын арттырады, физикалық денсаулықты нығайтады және әлеуметтік қатынастарды жақсартады.
Психикалық денсаулыққа әртүрлі факторлар әсер етеді. Биологиялық факторлар — генетикалық бейімділік, ми құрылымы, нейрохимиялық баланс, физикалық аурулар. Психологиялық факторлар — стресске төзімділік, эмоцияларды басқару, өзін-өзі бағалау. Әлеуметтік факторлар — отбасы мен достардың қолдауы, мәдени орта, мектеп пен жұмыс жағдайлары.
Психикалық денсаулықты сақтау үшін қорғаныс механизмдері маңызды. Оларға әлеуметтік қолдау, позитивті өзін-өзі бағалау, стрессті басқару (дем алу жаттығулары, медитация, физикалық белсенділік), қиындықтарға бейімделу (психологиялық икемділік, проблемаларды шешу дағдылары) және кәсіби көмек (психолог, психотерапевт, психиатр) жатады.
Психикалық денсаулықты сақтау тек жеке адамның ғана емес, қоғамның да мүддесіне қызмет етеді. Ол физикалық аурулардың алдын алады, жұмыс тиімділігін және шығармашылық қабілетті арттырады, әлеуметтік байланыстарды жақсартады, стресс кезінде тұрақтылық береді және өмірлік қанағаттану мен әл-ауқатты күшейтеді.
Күнделікті психикалық денсаулықты қолдаудың қарапайым жолдары:
- тұрақты ұйқы мен теңдестірілген тамақтану;
- физикалық белсенділік және демалыс;
- эмоцияларды бақылау және өз сезімдеріне назар аудару;
- қажет болған жағдайда кәсіби көмекке жүгіну.
Психикалық денсаулықты сақтау – бұл сіздің өмір сапасына және қоғамның әл-ауқатына қосқан үлесіңіз. Бүгінгі таңда психикаға көңіл бөлу сізді болашақта сау, бақытты және табысты етеді.
Практическое-руководство-по-вовлечению-подростков
Поддержка-целостности-семей-в-ЦА-10875B
Психикалық-денсаулық-саласында-МӘК-СТАНДАРТЫ-1
Предотвращение-насилия-в-отношении-детей-в-Казахстане-Инфографика